bron h muntjewerff                      

STERKEN

(Starcke, Starke, Stercke, Stercken, Sterke; Fortis, Mars)

Naamsverklaring:

1. Sterk in de zin van krachtig of krachtdadig.

2. mnl. voornaam Sterke.

Het betreft hier een autochtone familie die al op het einde van de dertiende eeuw stevig in Breda genesteld is. Een familie van schepenen en rentmeesters.

NB:   verwant met de families Van Breda, Michiels, Tierloet, Vrients.

Dirk STERKE sr

schepen in Breda (1292-1293)

echtgenote:

kinderen:    GOTOBUTTON Dirk_32_STERKE_32_jr Dirk.

1292  scabini Theodricus dictus Sterke (...).[1]

1292  Theodricus dictus Stercke, (...), scabini in Breda.[2]

Dirk STERKE jr

echtgenote:          1281, jonkvrouw Beatrix van Breda

kinderen (?):        GOTOBUTTON Jan_32_STERKE Jan,  GOTOBUTTON Wouter_32_STERKE Wouter.

1281  Arnoud van Leuven, heer van Breda, schenkt aan jonkvrouwe Beatrix van Breda een jaarlijkse opbrengst van 3 sester rogge uit de goederen van Jan van de Molen, op voorwaarde dat hij of zijn opvolgers deze te allen tijde voor 30 pond kleine Leuvense munt mogen afkopen. (...) domicelle Beatrici de Breda (...).[3]

1292  Raas II van Gavere, heer van Breda, oorkondt dat Dirk Sterke jr en diens echtgenote Beatrix, verwante van Raas, aan abt en convent van St. Bernardsabdij de van zijn voorouders verworven jaarlijkse opbrengst van 3 sester rogge, uit de goederen van Jan van de Molen te Ulvenhout, verkopen. (...) Theodricus dictus Sterke iunior et Beatrix uxor sua legitima, cognata nostra, (...)[4]

Jan STERKE

echtgenote:         

kinderen (?):        GOTOBUTTON Hendrik_32_STERKE_32_sr Hendrik

1295  (...), supra pratum cum fundo et eius attinentiis Willelmi de Beymere, situm apud Ghempel vulgaliter dicendo Zart iuxta hereditatem Iohannis dicti Sterke, et supra ortum, domistadium et parvum pratum iuxta domistadium, tendens usque ad aquam vulgaliter dicendo Wegherese cum omnibus attinentiis suis, (...).[5]

1303  Item (...) de domistadio Iohannis dicti Stercke, (...), quos, si non solvet, tunc ipso facto illo domistadio privatus esset.[6] [in de Steenbrugge-straat?]

1307  Schepen van Breda oorkonden dat Jan Sterke aan abt en convent van de St. Bernardsabdij nabij Antwerpen een jaarlijkse rente van 3˝ pond Tournoois verkoopt, gevestigd op diens goederen in Gampel (te Breda). (...) presentia Iohannes dictus Sterke (...), supra omnia bona que dictus Ioannes tenens est in loco qui dicitur Ghempel, (...), iuxta rivulum qui dicitur Wegerese.[7]

Wouter STERKE ( +  voor 1331)

burger van Breda.

echtgenote:         

Kinderen:   GOTOBUTTON Dirk_32_Wouter_32_STERKE Dirk.

1295  (...), supra pratum cum fundo ac eius attinentiis Walteri dicti Sterke, opidani in Breda, (...), et supra ortum ipsius Walteri, situm apud Breda inter ortum dicti Alegots et ortum filiastri sui, (...).[8]

1331  constituit Theodoricum dictum Starke filium quondam Walteri Starke.[9]

...       Obitus Walteri dicti Sterke.[10]

Hendrik STERKE sr ( + voor 1331)

Schepen in Breda (1307-1308)

echtgenote:         

kinderen:    GOTOBUTTON Jan_32_Henricxzone_32_STERKEN Jan (dictus Mars), Catharina,  GOTOBUTTON Hendrik_32_STERKE_32_jr Hendrik jr,  GOTOBUTTON Godevaert_32_STERKEN Godfried, Heilwig.

1307  (...) et Henric Sterke, scepenne in Breda.[11]

1307  (...) et Henricus Stercke, scabini in Breda.[12]

1308  Wii Henric Sterke ende (...) scepenne in Breda.[13]

1308  Henricus dictus Sterke, (...), scabini in Breda. Oorkonde met beeldzegel van Henrici Starke.[14]

1311  (...), quam partem domus ac hereditatis Heylewigis filia Henrici dicti Sterke pro dicto annuo censu trium librarum et quatuordecim solidorum a dicto Iohannes Evergheer se recepisse recognivit, et cum dicta Heylewigis viginti solidos annui census, (...).[15]

1331  Johannes dictus Mars, filius quondam Henrici dicti Starke (...) domos suas (...), prout site non longe a foro.  Bevestiging overdracht van de huizen, nabij de Markt gelegen, aan de knecht van de proost van St. Catharinadal, die de huizen vercijnst weer teruggeeft aan Jan. Met goedkeuring van zijn zus (...) Katerina, filia quondam Henrici Starke (...) qui sibi ex decessu dicti Henrici patris. En als borg: (...), ex exinde constituit Theodoricum dictum Starke, filium quondam Walteri Starke fidejussorem veritatis. [16]

Hendrik STERKE jr

Wever of verver.

echtgenote:         

kinderen:             

1352  De bewoners (o.a. Johannes nepos Roberti) van (...) de cameris (...) inter Henrici dicti Sterke ex una parte et hereditatum Segeberti de Ypelaer ex altera, zijn Nicolao de Okel 39 grooten cijns schuldig. (nu Catharinastraat 95 met poort naar de kamers).[17]

1354  De wever [?] Heinric Sterke verkoopt aen Jannen tsherensone van Oesterhout [wat verkoopt hij?] het huys van Heylwigen Snoyen, [...] an denen side en Jan Robben an dander side met de wech tusschen het huys van Zebrecht van Ypelaer en dat van Gielis Kentyner.[18]

1369  Hendrik Sterke verkoopt (...) coman Jacob Ydensone een stuxken lands gheleghen biden nonnen tusschen Dierix Stercken lande aen die een zide ende Jan Haefts lande aen die ander zide. (later genoemd het 'hopvelt', Pasbaan).[19]

Dirk Wouter STERKE ( + voor juli 1395)[20]

Rentmeester van Willem van Duvenvoorde, heer van Oosterhout (1341-1364)[21]; tevens rentmeester van Jan II van Polanen, heer van Breda (1354-1357)[22]; leenman van de heer van Breda..

Gegoed in de Hage en onder Gilze.

Echtgenote:         Elisabeth, dochter van Peter Tierloet[23] ( + na juli 1395)[24]

Kinderen:   GOTOBUTTON Claas_32_Dirk_32_STERKEN Claas,  GOTOBUTTON Willem_32_Dierickzone_32_STERKEN Willem,  GOTOBUTTON Pieter_32_Dirks Petrus, en Machteld 41377, Jan van den Elste, schepen in Etten. Zij krijgt als huwelijksgift de hoeve ten Ryen en goet in die Mee.[25] Dierick had een bastaard  GOTOBUTTON Han_32_STERKEN Han Sterke.

         Zijn vrouw bezat nog twee natuurlijke kinderen bij Willem van Nederven: Dirck, Petrus en (klein-?) dochter Alverardus de Emmekhoven.[26]

Vermoedelijke afstammelingen van haar bastaardkinderen zijn: Gertrudis Fortis alias Nederven (+ 1417)[27], Marie Stercken alias Fortis (+ 1418)[28], Willem Fortis alias Starck (3.8.1401)[29], Herbergis Fortes (+ 1435)[30], Elisabeth Stercke (+ 1445)[31], en Theoderici Fortis de bastaardzoon (+ 1481)[32] Zie familie Nederven.

1331  constituit Theodoricum dictum Starke filium quondam Walteri Starke.[33]

1341  Diederik Sterken als rentemeyster van heer Willem van Duvenvoirde heer van Oosterhout verkoopt Jan Conteken (uit de Steenbrugstrate) een cijns in de Vucht.[34]

1342  Schoutet van Breda. Uit de 14e eeuw zijn slechts enkele schouten met naam bekend, Diederik Stercken is er een van.[35]

1343  Theoderici dictus Sterke in vicus quo dicitur de Foro versus Hospitales, (de latere herberg 'de Wildeman'), tegens over het huys van Arnoldus dictus Grawe.[36]

Hij schonk aan de begijnen een ghelt wyns te heffen op sinen kelner gheleghen onder thuys dat gheleghen is in den hoec der straten daer men gaet ter gasthuys waert.[37]

1344  Diederic Starc samen met Gielis van den Wyngaerde getuigen van Jan van Polanen heere van der Lecke.[38]

1344  is van Jan van Polanen in Breda: onse manne van leen[39] (1344, 1350).

1349  Marie van Liedekercke, dochter van heer Philips van Liedekercke, met haar voight Diericke Starke staat haar rechten op Breda af aan Willem van Duvenvoirde.[40]

1350  Dieric Sterken als een der lieve mannen van leen van Willem van Duivevoorde.[41]

1350  Juxta forum ex opposito domini Theodorici dicti Sterke.[42]

1351  (...) Theodorico Sterke de Breda (...).[43]

1354  Theodoricus dictus Sterke en Egidius dictus van den Wyngaerde nemen in pacht voor 12 jaren van het klooster St. Catharinarinadal zeven bunder moer in Roosendaal. En dos: (...) van den more an den langhen dyc.[44]

Dideryc Sterken innecomen: Rekening (1354-1355) van deze rentmeester over de thienden van Ghinneken op Ypelaer.[45]

Getuige voor heer Jan van Polanen bij het beëindigen van een erfkwestie met heer Willem van Oosterhout.[46]

1355  Getuige bij het verlenen van het privilege van de laken- en vleeshal te Breda.[47]

1357  Dits Diederyc Stercken vutgeven waaronder seven schepenen binnen Breda van haren schependom, elcke II gl. [bron?]

1357-1358  Fragment-lijst der inkomsten, ontvangen door de Bredase rentmeester Diederik Sterken.[48]

1359  Diederik Sterke vercijnst aan het convent van St. Catharinadal een erf met bijbehoren dat gheleghen is buten die Gasthuysporte tusschen Bever des timmermans erve an dene zide ende Diederick Sterken ander erve an dander zide. Op de rug: Bekent want het hopveldeke (oostzijde Pasbaan) en een stuck van den grooten hof en wech is daervan. Catharinadal erkent een huis in pacht genomen te hebben van Diderik Sterke tegen een jaarcijns van 6 grooten, (...) dat si hadde ghenomen van Diederike Sterke dat erve med sinen toebehoerten dat gelegen is buten die gasthuuspoorte (...).[49]

1362  Stercken moer van Breda an de nortside vanden langhen dyke (in Roosendaal). [bron?]

1364  Bestaande cijnsen op de hoeve gelegen op die Molenvloet: (...) Inden eirsten Diedric Sterke dertich groten siaers payments; item op die Lovensdonc twintich oude grote; item op die Croecht  Sterke met sinen ghesellen zestien oude grote. En dos een nieuwe cijns.[50]

1365  Diedrik Starke verklaart schuldig te zijn aan Elisabeth van Bruecelle een cijns van 2 schellingen oude groten op een goed buiten de Gasthuyspoort voertyts eigendom van Jan van Bruecelle.[51]

Peter Kreyt heeft een erfchyns genomen van Dirk Starken op een stucke lands gheleghen in die acker te Breda ende gheheiten is 'die Gheer'.[52]

Wouter van Eyndhoven erkent in erfcijns genomen te hebben van Diederik Starken (...) een stuck lands dat geheiten is die Vespacker ende daer af heeft hem Wouter voerghenoemt tonderpande geset een huys ende erve dat gheleghen is in die Steenbrugstrate achter den huse dat die Heilighe Geest heeft opten hoec van deselver straten (hoek Karrestraat) ende Diedric Starke in handen heeft (...). En dos ...[53]

1366  Vespacker in Erens nr.104

1368  Dieric Sterke dat hi bewyst hadde ende ghegheven in gherechten aelmossen ende in memorien sinen jaersanghe te houdene een erfchyns op 'den Vespacker' en aan de nonnen vyf sch. sjaers voor syn jaergetyde.[54]

1368  XV oude groten op Dieric Sterken huus in die kort brugstrate genaempt 'Jerusalem' (op de hoek van de Korte Brugstraat en de Torenstraat).[55]

1368  Jan die Bye, die snider verkoopt een rente op een halve bunder beemd in Spoerdonc, dat Hanne Manen plach te sine ende daer Dieric Stercke dat weder deyl af hevet.[56]

1369  Beemden in 'Bredebroeck' van Dierick Starcke naast Sebrecht van Ypelare.[57]

1377  (...), daer te heffen die zeven loepen op een stuc lands bider hoeven op die Molenvloet gheleghen, dat daer tote dyer hoeven oec hoert, die Dieric Starcke nu in handen heeft (...) Ende die ander drie halsteren rogs te heffen ende die Diric Starcke vors. jaerlicx gelde uut der heelre hoeven voers. met alden goede, zoe waer dat gheleghen is, datter toe hoerde (...).[58]

1377  [...] quam Dieric Starke en gaf Jouffrou Machtelden sine dochter Jans wyf van der Elste nu is voor hylicxen goede vuyt der hoeven ten Ryden. Noch op goet in die Mee die Jan van Hoilten ware. Nu Diedric Starcke van Breda.[59]

1377  over wildernis onder Gastel (...) des Drussaten goet ende Sterken goet dat si jeghen die nonnen van Breda ghecregen hebben (...).[60]

1395  Testament van vrouwe Elisabeth Tierloet, domicella Elizabeth, uxor quondam Theodorici Sterke. Acta fuerunt haec intra conventum monialium apud Breda predictarum in domo habitationis ipsius testatricis (...).[61]

Item legavit hospitali parvo in Breda quod dictus Theodericus Sterke fundavit, (...) Item hospitali magno de Breda, (...).[62]

1415  Jan des Rees kinder van Ghilse op een stuc lants dat Gheryts vande Zande was, gheleghen opt Roet in die acker te Ghilsen ende op een half buynder heyde dat nu te lande ghemaect is dat daer bi gheleghen is. Van Dieric Sterken weghen seven loepen rogs.[63]

1415  Item op Claes Dierix huys in die Steenbrugstrate gheleghen tusschen Sterken Gasthuys an deen side ende Jan Necker an dander side. (...).[64]

1415  Toen Pighhen op siin huys ende erve in die Steenbrugstrate gheleghen tusschen Sterken gasthuys op die een side ende Thonis huys voerscreven op die ander side.[65]

1415  in die Steenbrugstrate bi Sterkens scure.[66]

Godevaert STERKEN (van NEDERVEN), (+ circa 1410)

1387  Voor het eerst genoemd volgens Buiks: Godevaert van Nederven Dirck Sterkenz heeft een tiende in de parochie Kapelle-Nederveen.[67]

1410  Voor het laatst genoemd volgens Buiks: Godert van Nedervenne, leenman uit het huis van Breda.[68]

1412  een verkocht perceel (...) gelegen op Ghempel aen die Moerenwerff ende aen den Molenwegh (...) noortwaert (...) ende suijtwaert aen Goeswinus erve van Boeijmer ende aen Godevaert Sterken erve (..).[69] [HM: of Moelenwerff?]

1400  Godevert van Nederven, Sterken sone op alle dat nieuwe lant dat Aernout Blox was, gheleghen by Ypelaer in die vierscaer van Ghinneken aen die suytzide van der Molen vloet. X lopen rogs Jacop Jans Hoghe zone. [in ander hs.:] Afgequeten anno xcii [92=1392] bij Jannen den Hoge, Jacop zone.[70]

1400  Goedevaert voerscreven [van Nederven, Sterken sone] noch op eenen beemt in die Spoerdonc bi dat zuytende van Sterkenvucht ende beleghen heeft mit sinen erve aen die weestside. Een zester rogs van Jans weghen van Gale en Aliten, siins wyfs. Ende hier af is een brief sprekende op Wouter van Eycel.  [in later schrift:] Betaelt nu Jan van Barel [Baarle]. Gheryt van Apselt.[71]

1415  Godevaert voerscreven noch op een pont groete dat hi heeft op Jans beemde van den Lare was, tot Sonzeel. Van Jans weghen van Gheel ende Aliten, siins wyfs. Acht loepen rogs.  [in later schrift:] Betaelt nu Peter Damen.[72]

1415  Mette Emmen op twee loepensaet lants gheleghen in die acker dat beleghen hebben met horen erve aen die westzide die here van den lande ende Jacob siin Gielen, aen die oestzide Ancem Blarinc met goede dat Godevaert Sterken was. Twee loepen rogs ende plach te hebben ende te betalen Henric Nannen.[73]

1415  Godevaert Sterken op eenen beemt gheleghen bi die Eindporte achter Willems Hoeghen erve streckende an die Merke die Jan Tielmans plach te sine. Eenen grote.

Item noch vier groten ende eene halve groten op een scuere half die Sterke was [in de Steenbrugstraat], daer Jan siin broeder dat vierdel af heeft.[74]

1415  Item noch die selve Jan [Sterke] op half Sterken scuere was daer by gheleghen [in de Steenbrugstrate] daer Godevert siin brueder dat wederdeel af heeft iiii ˝  groten.[75]

1415  Mechiel Keye ende siin wyf ghegheven den armen op dat huis ende erve daer Godevaert van Nerven Heinricssoen in te wonen plach gheleghen buyten de Eyndporte over t Rulle, Heyn Lyelen erve op deen side ende Henrics erve van de Veken ter Tateringhen op dander side vii scellinghen groten payments. Te vryen met iii scellinghen grote payments. Hier af is een brief.[76]

Pieter Dirks (STERKEN)

echtgenote:         

Kind?:        Barthelomeeus, kapelaan te Utrecht ( + 1428)

1380  Peter meester Dircsoen, administrateur van de Begijnhof kerk.[77]

1428  Obitus Dni. Barthelomei Sterken, capellani Beate Marie Trajectenensis Renenam, anno 1428.[78]

1435  Gheryt die Hont huyse gheleghen tusschen erve Dieric Stercken aen die oestside end Claeus van den Campe west, plach Peeter meester Diericxsoen van Kathelynen wegen van Houte [te zijn].[79]

Jan Henricxzone STERKEN, alias Mars

Echtgenote:         1. Marie.

2. Engelbergis.[80]

Kinderen:   GOTOBUTTON Dirk_32_Janszone_32_STERKEN Dirk en Kathelyn,  GOTOBUTTON Reinier_32_STERKEN Reinier, Wouter, Jan (en heeft een broer Godevaart).

1331  Johannes dictus Mars, filius quondam Henrici dicti Starke.

1381  Heinric Heinrics verwerszoen zet als onderpand een weide gheleghen tot Breda bi die Merke, gheheiten Voelkensgraft, tusschen Jans Sterken erve (...) ende Jan Laet erve.[81]

1400  Jan Sterke op huys ende hof wilen was Klarinnen gheleghen in die Steenbrugstrate. Acht groten.

Item die selve Jan op huys ende hof daer neven gheleghen dat Jan Wisselaers was. Vyftien scellingen ende iiii enghelse.

Item noch die selve Jan op half Sterken scuere was daer by gheleghen daer Godevert siin brueder dat wederdeel af heeft iiii ˝ groten.

Item noch Jan Sterken vii ˝ groten en ii engels van Jan Bays teenmakers weghen op eene hof ghelegen in siin erve aen die Vaert dat Klaerinnen was. Dit ghegeven int jaer ons heren van xcix [1399].[82]

14??  Jan Jansz Sterken.[83]

1415  Kateliin Jan Sterken op hoer huys op die Vischmerct gheleghen tusschen Truy Boydens erve an deen side ende de Merke an dander side. Twelf groten des iaers. Dese heeft si ghegheven in rechten almoesen. [in later schrift:] Wouter Cusblat.[84]

1419  Wouter Jan Sterckenzoon erkent schuldig te zijn een erfcijns uit een huis gelegen op de Haagdijk, bij de Gempelpoort, aan Gerijt Denijs Mercelijssoens, die dat huis nu gekocht heeft. (...) behoudelic altoes Wouteren vors. sinen boerywech te hebben ende te behouden streckende vander cameren die naest den Mercken staet ter Mercken toe; item es voirwaerde dat Gherijt vors. syn schuerdoer daer hanghen mach aen dien styl sullen sy gelyc becostighen ende ghelden.[85]

1422  Heeft gebrouwen Henneke Sterken ende Jan Stercken.[86]

Dirk Janszone STERKEN ( + 1481)

Rentmeester voor de cijnzen in Breda van de St. Bernardsabdij te Antwerpen; schout van Oudenbosch (1429).

1420  Dirck Stercken die was myns heren des abts dienere van sente Bernaerts, treedt als zodanig op in 1420, 1429 en 1432.[87]

1425  Dirc Jan Sterckensone voecht des abds ende des goedshuys van Sente Bernaerts.[88]

1428  Theodoricus Johannes Stercken schenkt een erfcijns op een huis in de Visserstraat ten behoeve van de stichting van de St. Janskapel.[89]

1481  Theodorici Fortis anno 1481.[90]

Willem (Dirks) STERKEN of van Nederven of van Wieldrecht. (+ 1401)

Kanunnik en scholaster (schoolmeester Latijnse school) van de collegiale kerk te Breda; was deken van het Bredase kapittel (1398-1401).[91]

Bezat een hoeve te Gilze.

1368  Willem Starke.[92]

1395  (...) dominos Wilhelmum Fortis filium suum scolasticum et canonicum ecclesie beate Marie in Breda (...) domino Wilhelmo de Widrecht alias Fortis filio suo (...).[93]

1398  Guillelmus Stercken, deken van het kapittel van Breda.[94]

1400  Wilhelmus Sterken canonicus in Breda, is rector van de kapel van Gageldonk in de Hage.[95]

1400  Her Henric Anier, priester, op siin husinghe ende erve gheleghen in die Kercstrate teghen Sneepaerts Poel over diemen nu heyt den Brantput tusschen her Willem Sterken scole was aen deen side ende Jan Tielmans sones kinder aen dander side. (...)[96]

1400  Heyn die Kemmer van sinen huse daer Jan vander Vuren ute verstarf gheleghen tusschen her Willem Sterken an deen side ende Heyn Slabbaerts huys an dander side. (...).[97]

1401  deken van het kapittel van de collegiale kerk te Breda, de Onze-Lieve-Vrouwekerk.[98]

Wilhelmi Fortes decani / Willem Sterken decanus.[99]

1401  Wilhelmi dicti Stercke, anno 1401.[100]

1415  Goeyert vanden Berghe op zyn goet ten Ryen op xii buynder beemde gelegen in die Ghilsche Vucht. Item noch uyt vier buynder beemden daeraengelegen. Item noch uter alinger hoeven ten Ryen xii buynder lants bi een gelegen. Item met vi buynre beemden daer toe gelegen. Item noch uyt iii hoeven wildren ende nu ter tyt weyen ende noch vuel pants daer toe te vryen met heren chyse. Neghen sester rogs die welke Heer Willem Sterken de Deken besette den armen daer ses brieve af zyn, deen dor dandere gesteken.[101]

Han STERKEN, bastaard (+ 1415)

(Johannes)

echtgenote:          Marie

1368  dat voer ons quam Han Sterke, Dierix Starken bastaerds sone (...) en verklaart tot stichting van zijn jaargetijde aan St.Catharinadal een erfcijns te schenken uut den hoechuyse dat hem syn vader ghaf ende Jacop Rutgheers plach te sine. (en dos: Inde Cortte Brugstraet genaempt Jerusalem).[102]

1415  huis in de Korte Brugstraat (...) ende Marie Jan Sterken wyf was an dander side. (...).[103]

1415  Janneken Sterken op siin huys daer Hein die Scoteleer ute versterf buten die Endporte tusschen Elen van Chaem an deen side ende Willem Montyns an dander side. ses groten.[104]

Reinier STERKEN ( + 1459)[105]

Priester en kapelaan

1414  Renero Fortis capellanis Breda.[106]

1422  Reyn. Fortis (presb. s) is student aan de universiteit van Keulen.[107]

1443  domino Reynero Fortis, presbytero.[108]

1444  dominis Reynero Fortis et (...) presbyteris, capellanis ecclesie de Breda getuigen voor het Begijnhof.[109]

1445  dominis Reynero Fortis et Henrico Molens presbyteris, capellanis in ecclesia de Breda.[110]

1447  domino Reynero Fortis, presbytero.[111]

1447  domino Reynero Forti presbitero, getuige bij een testamentaire beschikking.[112]

1452  Reynerus Sterken, executeur-testamentair voor Elisabeth en Johanna Scenkel.[113]

1454  Dominy Reyner Fortis capellanus, anno 1454.[114]

Claas Dirk STERKEN ( + vóór 1415 of 1427)

de volder.

echtgenote:          Lijsbeth Vrients?

Kinderen:    GOTOBUTTON Willem_32_Claesz_32_STERKEN Willem, Margriet (4  GOTOBUTTON Hendrik_32_Michiels Hendrik Michiels, droogscheerder), jonge Claas?

1368  Item Nicholaus Sterken vigintisex grossos de domo et hereditate sita in Foro Piscium juxta domum Johannis dicti Voels.[115]

1400  Claeus Sterken die volre op een half huys daer hi nu in woent, gheleghen in die Visscherstrate alre naest Aert Masoens huys, was van Aert Maes Arts soens weghen ziin soen als voer twee groten. (...).[116]

1415  Op een huys gheleghen op die Vischmaerct tusschen Jan Beys huys op deen side ende Aerts huys van Hoechstrate was op dander side van Lysbette weghen, Claes wyf was uter Vuchte. Hieraf is eenen brief sprekende op Peter van de Molen drie groten. (...).[117]

1415  Oude Claes Stercken plach dat half huys te besitten naest Jan van Bavel noortw.[118]

1427  Op een half huys dat Claes Stercken plach te syn.[119]

1422  Clays Stercke XV stucs vreemde bier te Breda gheslagen met een Thies Stercke en Wouter Stercke.[120]

Hendrik Michiels, droogscheerder

1456  (...) Henrico Mychaelis et Henrico die Verwer, laycis, opidanis dicti opidi de Breda (...) zijn getuigen bij de uitvoering van het testament van Willem Wouterszoon.[121]

1457  Hendrik Michaelis, provisor van de kapel van St. Joost.[122]

1459  Mergrieten, wijlen Claeus Staerken dochter, Heynrick Mychielssoons wittige wive, koopt een rente van een halster rogge op de hofstede te Bavel van Godschalck, Jan Byes Godschalckszoon.[123]

1461  Margriet Claas Sterckendochter en vrouw van Hendrik Michielszoon koopt een mud rogge erfpacht te Chaam.[124]

1468  Neven Heinrics Michiels huys, gelegen op het Gasthuiseinde naast Slabbaertshof.[125]

1473  15 marty quamp aen het clooster, door testamente van Nicolaus Stercken, een erfpacht op de hoeve te Bavel en 1 sester rogs by Jan van Gestel buyten de Eyndpoort van Breda.[126]

1473  Hendrik Michiels, pannitonsor (=droogscheerder) en Nicolaas Elyaeszoon zijn uitvoerders van het testament van Margaretha Sterken Nicolaasdochter en maken diverse inkomsten over aan het klooster Catharinadal ten behoeve van: een veertiendaagse mis, een jaarmis en het jaargetijde. (...) Henrico Michaelis, marito dicte quondam Margarete testatricis (...) pactus levandos singulis annis in villa dicta Bavel, (...) Johannes van Gestel (...) extra portam finalem opidi de Breda (...).[127]

1484  Hof buten deinde poerte ende is comende van Mergriet Sterken.[128]

1474  De weduwnaar van Margaretha Nicolaas Sterkendr draagt aan het Begijnhof over een rente van een veertel rogge uit een hofstede in Bavel. (...) Henricus Michaelis, opidanus opidi de Breda, (...) executor testamenti (...) quondam Margarete, filie legitime quondam Nicolai Sterken dictique Henrici Michaelis, dum viveret, uxoris legitime.[129]

1478  Anthonis Rombouts Bouts verkoopt aan Hendrik Geritszoon, genoemd Hendrik Michielszoon in afkorting van een erfcijns op een huis buiten de gasthuispoort.[130]

Willem Claesz STERKEN

Hij woont van 1415 tot 1428 naast Henric Montens de stege noort (Visserstraat/hoek Potkanstraat).[131]

Echtgenote:         Elisabeth Jan Mermans dochter.

Kinderen:   GOTOBUTTON WOUTER_32__40_Willemszoon_41__32_STERKEN Wouter (?), Heylwech ( 4 Dierick Dorincx)

1425  Lijsbeth dochter van Jan Mermans, gehuwd met Willem Claes Sterkenzoon, verkoopt aan Peter den zoon van Godevaert den schoenmaker een rente van 13 schellingen op een huis aan de Haagdijk neven des dekens erve van Antwerpen.[132]

1425  een rente van 2 sesters rog op een land geheten Buserslant te Breda. En dos Willem Sterkens opten Molengraft.[133]

1428  een erfcijns verhandel uut allen den cameren ende erfenissen die gelegen sijn in die Visscherstrate indie steghe neven Henrick Montens erve op deen side ende Willem Starken erve op dander side, ...(citaat) plagen..[134]

1447  Koopt uit ‘s heren hand (ush) een erfchijns op een huis en erf in de Brugstraat.[135]

1447  Hij koopt samen met zijn vrouw de noordelijke helftscheydinge ernaest van zijn vaderlijk huis erbij De brand van 1490 vernielde dit huis. [bron?]

1502  Heylwich Willem Stercken dochter wedue wylen Dierick Dorincx verkoopt aan Cornelissen Anthonissen een huys ende erve neven de gemeyn stege op deen syde ende persoen [pastoor](Willem?) de Byezoon huys ende erve op dander syde streckende van de strate voir aen Gorys Matheus Anssemszoon erfgen.[136]

WOUTER (Willemszoon) STERKEN

1393  Wouter Stercke en Lysbeth zyn moeder.[137]

1415  Heyn Ans Aggaerts soen op siin huys ende erve in die Brugstrate tusschen Wouter Sterken huys an deen side ende Ghielys van Vlimmeren aen dander side.[138]

1422  Wouter Sterken koopt een bunder beemd in Oosterhout.[139]

 Walteri dicti Sterke.[140]

Heyn STERKEN ( + 1474)

Timmerman. Familie van Willem Vrients/Vriendeken? Zijn kinderen vestigen zich in de Hage.

Echtgenote:         Adriaene Geystersdochter.

Kinderen:   Jacop 4 Johanna Thonis Lam Tax wittige dochter[141], Meerten,  Kathelyn.

1415  Heyn Sterken die timmerman op siin huys gheleghen in die Katerstrate tusschen Vriendekens an deen side en Gheertruyt Colen erve an dander side. Twelfdalve [11 ˝] groten. (..) (nu Catherinastraat 97b).[142]

1415  Vriendeken op siin huys gheleghen in die Katerstrate tusschen Henric Sterkenhuis an deen side ende Jannes Multor an dander side xii groten.[143]

1435  Henrick Stercken met Adriaene Geystersdochter syn huysfrou.[144]

1474  Jacop en Meerten Henric Sterckenzonen hebben in leen 1˝ buynder in de Hage gelegen in Elsen.[145]

1504  Henrick Stercken erfgen. een leen int Paradys onder de Hage.

1504  Kathelyn Henric Sterckendochter van te voeren Henric Stercken van III buynder in Halle en van II gemeten int Paradys.[146]

Cuenen Sterken [SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.71v]


 

[1]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1312, d.d. 31 december 1292.

[2]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1313, d.d. 1 januari 1293.

[3]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1209, d.d. 27 juli 1281.

[4]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1312, d.d. 31 december 1292.

[5]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1343, d.d. 24 maart 1295.

[6]SAB, Cartularium kapittel Breda, fol.63v. Zie Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1438 d.d. 8 oktober 1303, p.1143.

[7]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1466 d.d. 9 januari 1307.

[8]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1344 d.d. 24 maart 1295.

[9]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.49 d.d. 4 april 1331.

[10]Obituarium, 358.

[11]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1473 d.d. 7 maart 1307.

[12]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1480 d.d. 24 december 1307.

[13]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, nr.97. Zie Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1486 d.d. 17 mei 1308.

[14]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1491 d.d. 6 augustus 1308.

[15]Oorkondenboek van Noord-Brabant, nr.1529, d.d. 30 maart 1311.

[16]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.49, d.d. 4 april 1331. Zie Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, p.141-142.

[17]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.64, d.d. 2 september 1352.

[18]SAB, Collectie aankomsttitels, I-185.

[19]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.117, d.d. 1 februari 1369.

[20]Obituarium, 363 (1397?); zie testament van zijn vrouw.

[21]Drossaers, Archief Nassause Domeinraad I, inv.nr.198 en regesten 331, 374-376, 383, 408, 453, 460, 471-472, 505, 517, 552, 558, 572, 585-586, 589, 597, 629-630; meest met zegel. En zoon Willem Sterken: regest 330, 650. Vgl. Cerutti, Middeleeuse rechtsbronnen III, p.294.

[22]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen III, p.230: Diederyc Stercken.

[23]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.160: testament van Elisabeth Tierloet d.d. 31 juli 1395; Drossaers, ANDR, L.147.

[24]Necrologium, 40; Obituarium 362, 408.

[25]SAB, Collectie Havermans, suppl. 1980, 514; vgl Drossaers, ANDR: Jan van der Elst, schepen van Breda.

[26]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.160, p.147.

[27]Obituarium OLV Kerk.

[28]Necrologium, 26v.

[29]Obituarium, 333

[30]Necrologium, 3 / 22v.

[31]Obituarium OLV Kerk.

[32]Necrologium, 341.

[33]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.49, d.d. 4 april 1331.

[34]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 175.

[35]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 182; Geschiedenis van Breda I, p.89: SAB, Collectie Cuypers van Velthoven, inv.nr.161.

[36]SAB, Collectie aankomsttitels, VII [HM: I, nr.6 en 19]

[37]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.17, d.d. 27 maart 1343; IJsseling, Inventaris Begijnhof, regest 19, d.d. 12 april 1343. Zie ook Geschiedenis van Breda I, p.243.

[38]Taxandria 9 (1902), 82.

[39]Middeleeuwse rechtsbronnen I, 188-190.

[40]Verkooren, Inventaire des Chartres en Cartulaires, II-764.

[41]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 198.

[42]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.60, d.d. 3 april 1350: Gasthuisstraat?

[43]Galesloot, Le Livre des Feudataires, 192, 263.

[44]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.71, d.d. 5 september 1354.

[45]SAB, Collectie Havermans, suppl. 1980, 514 2

[46]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 209.

[47]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 209.

[48]Drossaers, Archief Nassause Domeinraad I, inv.nr.198. [bron: diss. Brekelmans]

[49]Erens, Oorkonden Catharinadal, nrs.81 en 82, d.d. 16 juli 1359.

[50]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.97, d.d. 5 oktober 1364.

[51]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.100, d.d. 23 november 1365 (Jan van Brussel).

[52]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.101, d.d. 31 december 1365; zie nr.111.

[53]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.102, d.d. 31 december 1365; zie nr.112.

[54]Erens, Oorkonden Catharinadal, nrs.111 en 112, d.d. 20 maart 1368.

[55]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.113, d.d. 20 april 1368 (en dos); zie Han Sterken.

[56]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.50, d.d. 29 augustus 1368 (Johanna Manen).

[57]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 252.

[58]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.131, d.d. 25 maart 1377.

[59]SAB, Collectie Havermans, suppl. 1980, 514 4 fol.156.

[60]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.133, d.d. 26 juli 1377.

[61]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.160, p.146.

[62]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.160, p.144; vgl. Geschiedenis van Breda I, p.163: het Sterckengasthuis.

[63]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.27v.

[64]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.61v, 4e post.

[65]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.68.

[66]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.68, 3e post.

[67]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, p.320; Drossaers, Archief Nassause Domeinraad I, nr.L.138.

[68]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen II, nr.329 d.d. 27 april 1410.

[69]SAB, Collectie Havermans, inv.nr.13, stuk Z6: akte d.d. 2 januari 1412, notarieel afschrift.

[70]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.3.

[71]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.3v: i.m. Voeght.

[72]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.3v: i.m. Ter Heye.

[73]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.6, vgl. fol.5: ter Tateringhen.

[74]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.40v, 2e post. Vergelijk met fol.56: van de schuur bezitten Jan en Godevaert samen de helft, dus Jans deel is een vierde en het wederdeel van Godevaert is ook een vierde.

[75]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.56.

[76]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.63.

[77]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.56 d.d. 12 november 1380.

[78]Obituarium, 380

[79]SAB, Cijnsregister Merkendaalse kerk (c. 1435).

[80]Obituarium, 413.

[81]Juten, Cartularium Begijnhof , nr.57, d.d. 20 april 1381; vgl Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.240, d.d. 26 december 1417: Voelkensbosch ligt over de Mark aan de Vischmerk.

[82]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.56.

[83]Drossaers, Archief Nassause Domeinraad I, nrs.L.268, 305.

[84]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.60v, 2e post.

[85]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.250, d.d. 12 december 1419.

[86]SAB, Oud Gruitboek Breda, f48; Henneke = Hendrik.

[87]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen II, nr.418 d.d.15 september 1432 en p.148 noot 2; Drossaers, Archief Nassause Domeinraad I, regest 1538.

[88]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen II, nr.387 d.d. 10 december 1425.

[89]St.Janskapel.doc.

[90]Obituarium, 341

[91]Zie Frans Gooskens, ‘De kanunniken van de collegiale kerk te Breda, 1303-1504',  in: Jaarboek De Oranjeboom (1981), 26, 36, en Bijlagen; HvP, 336, 365, 394.

[92]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, p.272, volgens Buiks.

[93]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.160, p.146 en 148.

[94]Brandeler, Zegels leenmannen Breda, 110.

[95]Taxandria 28 (1921), 158.

[96]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.6v, 3e post.

[97]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.44, 2e post: i.m. Verkenstrate achter Kerchof.

[98]Anal. (1912); zie Gooskens, De kanunniken.

[99]Obituarium, 346 en 418.

[100]Obituarium, 358

[101]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.25v, Gilze; Buiks: alinghe=gehele; hoeve ten Ryen was in 1377 huwelijksgift van zijn vader Dirk aan Willems zus Machteld.

[102]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.113, d.d. 20 april 1368.

[103]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.47, 2e post: i.m. Corte Brugstrate.

[104]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.55v, 2e post: Ginnekenstraat.

[105]Obituarium, 415.

[106]Taxandria 20 (1913), 279.

[107]Geschiedenis van Breda I, p.291: Herman Keussen, Kölner Universitätsmatrikel (Bonn 1892)

[108]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.354, d.d. 30 april 1443.

[109]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.111, d.d. 21 juli 1444.

[110]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.363, d.d. 22 april 1445.

[111]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.372, d.d. 28 juli 1447.

[112]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.114, d.d. 20 oktober 1447.

[113]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.391, d.d. 13 maart 1452.

[114]Necrologium, 18

[115]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.109, d.d. 16 januari 1368: testament Jan de Woude,  p.108 (Vismarkt).

[116]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.37v, 3e post; Visserstraat 3.

[117]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.63v: wsl Claes Sterken.

[118]vgl. Juten, Cartularium Begijnhof, nr. 56, p. 43.

[119]Register van cijnzen etc. Begijnhof, (1427); Juten, Cartularium Begijnhof, nr.56, p.43.

[120]SAB, Oud Gruitboek Breda, fol.1v.

[121]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.120 d.d. 15 December 1456.

[122]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.408, d.d. 11 april 1457.

[123]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.123, d.d. 3 april 1459.

[124]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.425, d.d. 3 maart 1461.

[125]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.453, d.d. 23 februari 1468.

[126]Catharinadal,  Memoriale Malen, 72.

[127]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.474, d.d. 15 maart 1473.

[128]Catharinadal, manuelen en registers, II-15; vgl. Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.415, d.d. 13 december 1458: vestiging rente uit een huis met bijbehoren buiten de Eindpoort.

[129]IJsseling, Inventaris Begijnhof, inv.nr.568, regest 168. Zie Juten, Cartularium Begijnhof, nr.138, d.d. 3 december 1474.

[130]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.492, d.d. 25 september 1478; vgl. erfcijns d.d. 20 april 1465, nr. 441.

[131]Cerutti, Middeleeuwse rechtsbronnen I, 317; SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.34.

[132]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.95, d.d. 22 juni 1425: deken van Antwerpen = Ansem Fabri-Smeets.

[133]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.51, d.d. 4 maart 1333; vgl. nr.66, d.d. 13 december 1352: gelegen in den akker te Breda

[134]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.99, d.d. 10 november 1428.

[135]Erens, Oorkonden Catharinadal, nr.369, d.d. 3 mei 1447.

[136]SAB, Vestbrieven 1502, fol.186; 1503, f6.

[137]Taxandria 50 (1943), 296.

[138]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.7, 2e post.

[139]Juten, Cartularium Begijnhof, nr.92, d.d. 6 juni 1422.

[140]Obituarium, 358.

[141]Vestbrieven Etten-Leur 1470 fol.61

[142]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.44, 4e post; Willem Vrient heeft de helft van dit erf.

[143]SAB, Cijnsregister H.Geest, fol.70v, 2e post: Vriendekens= Willem Vrient.

[144]SAB, Cijns- en leenregister Burgst (15e eeuw).

[145]SAB, Leenboek Breda, fol.19

[146]SAB, Cijns- en leenregister Burgst, 1505, fol.3/11.